Günler kısalıp hava karardığında birçok insan kendini daha yorgun, isteksiz ve durgun hisseder. Bu değişim çoğu zaman geçici bir "kış hüznü"dür; ama bazı insanlarda her yıl aynı dönemde tekrarlayan ve günlük hayatı belirgin biçimde etkileyen bir tabloya dönüşebilir. Bu duruma mevsimsel duygu durum bozukluğu adı verilir.
Neden olur?
Gün ışığı, vücudumuzun iç saatini ayarlayan en güçlü işarettir. Işık azaldığında uyku hormonu melatoninin salgılanma düzeni ve ruh halini etkileyen serotonin sistemi değişebilir. Sonuç olarak uyku süresi uzar, enerji düşer, tatlı ve karbonhidrata isteğin artar, sosyal ortamlardan çekilme isteği belirginleşir.
Kış hüznü ile mevsimsel depresyon arasındaki fark
Kış aylarında biraz daha durgun olmak çok yaygındır. Ancak keyif aldığın şeylerden zevk alamıyorsan, umutsuzluk hissi haftalarca sürüyorsa, işini ya da ilişkilerini sürdürmekte zorlanıyorsan ve bu tablo her yıl aynı mevsimde tekrarlıyorsa bir uzmana danışmak önemlidir.
Neler iyi gelir?
Sabah ışığı: Uyandıktan sonraki ilk saatlerde dışarıda kısa bir yürüyüş, bulutlu bir günde bile iç saati düzenlemeye yardımcı olur.
Düzenli uyku: Hafta sonu dahil her gün aynı saatte kalkmak, enerji dalgalanmalarını azaltır.
Hareket: Kısa ama düzenli fiziksel aktivite, ruh hali üzerinde hafif bir antidepresan etkisi gösterir.
Bağlantıda kalmak: Kışın içe kapanmak doğaldır ama yalnızlık ruh halini daha da aşağı çeker. Haftada birkaç küçük buluşma planlamak fark yaratır.
Profesyonel destek: Mevsimsel depresyon için ışık terapisi ve psikoterapi gibi etkili yöntemler vardır. Bunların uygunluğuna bir uzmanla birlikte karar vermek gerekir.
Kış bitmeyecekmiş gibi gelse de mevsimler döner. Bu süreçte kendine biraz daha yumuşak davranmak, enerjini doğru kullanmanın ilk adımıdır.
